چه بنویسیم- چه ننویسیم

یادش به خیر، پیشترها صدا و سیما برنامه ای با نام فارسی را پاس بداریم داشت که به گمانم زیاد هم موفق نبود. بر آن شدم که پاراه ای از واژگان رایج بین خودمان را که می توانیم به آسانی جایگزین کنیم تا زبان پارسی بی آلایش تر، روان تر و زیباتر شود را می آورم:

بهتر است بنویسیم                          ننویسیم

استادان                                       اساتید

درون                                          داخل

بیرون                                         خارج

برون‌سلولی                                   خارج سلولی

واکنشگاه                                     راکتور

پایان                                          انتها

تیرگی                                         کدورت

زدایش                                        حذف

تنها                                            فقط

گذر                                           عبور

پالایش                                       تصفیه

پس                                           بعد

پیش                                          قبل

پهنا                                           عرض

بلندا                                           طول

ژرفا                                            عمق

بلندی                                         ارتفاع

درازمدت                                      طولانی مدت

سه‌گوش                                      مثلث

گردی                                         دایره

پیامد                                          اثر

پاسخ                                          جواب

پرسش                                        سوال

زیر، در                                        تحت

کنار،ا بغل                                      جنب

قدغن                                         ممنوع

شماری                                        تعدادی

جانوران                                       حیوانات

افزودن                                        اضافه کردن

نوین، نو، تازه                                جدید

کهن                                           قدیم

سرانجام                                       بالاخره

نیمه‌جهانی، فراملی                         بین المللی

جهان                                         دنیا

بیشتر                                         اغلب

دوباره                                         مجدد

گونه                                           نوع

تلاش، کوشش                               سعی، مساعی

گرما                                           حرارت

کاربرد                                         استفاده

کارکرد                                        عملکرد

گوناگون                                      متعدد

جورواجور                                     مختلف

دامنه، گستره                                طیف

دستاوردها، یافته‌ها                          نتایج

آغاز                                           شروع

همگانی                                       عمومی

زهر                                            سم

پیدایش                                       بروز

واپسین                                       آخرین

یاخته                                         سلول

 

   + یک پارسی زبان - ٢:٢۳ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٦ بهمن ،۱۳۸۸

نخستین سرود ملی ایران

نخستین سرود ملی ایران مربوط به دوره قاجار است که موسیقی آن توسط موسیو لومر، موسیقیدان نظامی فرانسوی اعزامی به ایران در دوره قاجار، تصنیف شده است. این سرود در اصل برای پیانو نوشته شده و یک بار به هنگام ورود مظفرالدین شاه قاجار و در حضور وی در پاریس اجرا گردید. اجرای آن توسط ارکستر ملل نخستین اجرای رسمی و ارکسترال آن است که به پیشنهاد رهبر کنونی ارکستر ترانه‌ای برای آن توسط بیژن ترقی سروده شد و به همراه خواننده اجرا گردید. شعر آن چنین بود:

نام جاوید ای وطن

 

صبح امید ای وطن

جلوه کن در اسمان

 

همچو مهر جاودان

وطن ای هستی من

 

شور و سرمستی من

چهره کن در آسمان

 

همچو مهر جاودان

بشنو سوز سخنم

 

که هم آواز تو منم

همه ی جان و تنم

 

وطنم وطنم وطنم وطنم

بشنو سوز سخنم

 

که نواگر این چمنم

همه ی جان و تنم

 

وطنم وطنم وطنم وطنم

همه با یک نام و نشان

 

به تفاوت هر رنگ و زبان

همه با یک نام و نشان

 

به تفاوت هر رنگ و زبان

همه شاد و خوش و نغمه زنان

 

ز صلابت ایران جوان

ز صلابت ایران جوان

 

ز صلابت ایران جوان

   + یک پارسی زبان - ٢:۱٧ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٦ بهمن ،۱۳۸۸