کارشناسان یا آلایندگان زبان؟


چندی است از رهگذر برنامه‌ها یا میان برنامه‌های کارشناسیِ ورزشی صدا و سیما، علف هرزی به جان کشتزار زبان فارسی افتاده است؛ و آن، دسته‌دسته واژه‌های بیگانه‌ی ناآشنا و البته علمی و فنی است که کارشناسان کاربلد با ولع تمام‌نشدنی بر زبان جاری می‌کنند و به خورد ما بیندگان بیسواد می‌دهند.
برای نمونه، در بازی پایانیِ جام باشگاههای اروپا که ششم خرداد میان دو تیم بارسلونا و منچستر برگزار شد، مجری خوشنام صداوسیما، رضا جاودانی ـ که در بیشتر ورزش‌ها از فوتبال گرفته تا کشتی (در دایره‌ی طلایی) و پرورش اندام (در مردان آهنین) هنرنمایی می‌کند ـ با کارشناسی به نام مجید صالح گفتگو می‌کرد.
در نیمه‌ی بازی، کارشناس نامبرده تخته‌ای سبزرنگ به دست گرفت تا به گفته‌ی خودش بر روی «بُرد»، «تیم فرمیشن» (= ساختار تیمی) بارسلونا را نمایش دهد. ایشان پس از آنکه با رسم ماهرانه‌ی چندین خط کج و کوژ تحلیلی کارشناسانه از شیوه‌ی «پرسینگ» (فشردن/ فشرده‌سازی) تیمها به دست داد، دو اصطلاح «تعادل استاتیکی و دینامیکی در بارسلونا» (ایستا و پویا) و «ارائه‌ی
total football» (فوتبال تمام‌عیار؟) را چاشنی گفتار فنی خود کرد و تحلیل را به چنان اوج و شکوهی رساند که رضا جاودانی ناگزیر شد برای آنکه در برابر چنین کارشناس دانشمندی کم نیاورد، برگ برنده‌اش، یعنی «آمار پاسینگ» (آمار پاسها/ پاس دادن) را برای نخستین‌بار روکند!
پیشنهاد ما این است که رسانه به جای اینکه میدان رقابت را برای انگلیسی‌پرانی و ویرانگری زبان فارسی به چنین مجریان و کارشناسانی بسپارد، کمی سر کیسه را شل کند و یکی از «مدرسان بین‌المللی فیفا» (ازجمله، استاد محصص) را فرابخواند و از آنان بخواهد بازیها را به زبان انگلیسی برای بینندگان تحلیل کنند. بدین‌سان، به جای پخش زبان یأجوج و مأجوج از گیرنده‌های رسانه‌ی ملی، هم گوش جان ایرانیان با زبان ناب انگلیسی نوازش می‌یابد و هم، سواد و فهم آنان بالا می‌رود؛ چه خوش بُوَد که برآید به یک کرشمه دو کار!

   + یک پارسی زبان - ۱٢:٥٥ ‎ب.ظ ; جمعه ٢٢ آبان ،۱۳۸۸